Najczęstsze błędy przy wyborze suplementów diety

Najczęstszy i najkosztowniejszy błąd. Suplementacja „na zmęczenie", „na odporność" czy „na włosy" bez ustalenia, czego faktycznie brakuje, to zgadywanie. Zmęczenie może wynikać z niedokrwistości, niedoczynności tarczycy, bezdechu sennego, depresji lub po prostu z niewyspania — i żaden z tych stanów nie ustąpi po multiwitaminie.

„1000 mg cytrynianu magnezu" to nie 1000 mg magnezu. „500 mg glukonianu cynku" to nie 500 mg cynku. Rzetelna etykieta podaje wprost zawartość składnika w porcji dziennej i procent referencyjnej wartości spożycia (RWS). Jeśli tej informacji nie ma — to sygnał ostrzegawczy.

Tabela na opakowaniu podaje zawartość „w porcji dziennej", ale porcja może oznaczać jedną kapsułkę albo cztery. Preparat wyglądający na tańszy bywa droższy w przeliczeniu na faktyczną porcję. Prosty test: podziel cenę opakowania przez liczbę dni, na które starczy.

Multiwitamina, preparat „na stres", magnez, witamina D i tran przyjmowane równolegle potrafią dostarczyć kilkukrotność zamierzonej dawki tego samego składnika. Przy witaminach rozpuszczalnych w wodzie nadmiar zwykle się wydali; przy A, D, E, K i przy żelazie oraz cynku — niekoniecznie.

Praktyka: rozłóż wszystkie opakowania na stole i zsumuj zawartości. Zaskoczenie jest częste.

• Dziurawiec — obniża skuteczność wielu leków, w tym antykoncepcji hormonalnej i leków przeciwzakrzepowych.
• Witamina K — wpływa na działanie warfaryny.
• Wapń i magnez — zmniejszają wchłanianie lewotyroksyny, tetracyklin i bisfosfonianów.
• Zielona herbata w wysokich dawkach — wymaga ostrożności przy lekach przeciwzakrzepowych.
• Omega-3 w wyższych dawkach — wpływ na krzepnięcie; poinformuj lekarza przed zabiegiem.

Farmaceuta w aptece potrafi sprawdzić interakcje w kilka minut — to najtańsza dostępna konsultacja.

„Wzmacnia odporność", „oczyszcza organizm", „spala tłuszcz", „przywraca młodość" — to nie są dopuszczone oświadczenia zdrowotne. Zatwierdzone brzmią nudno i zawsze podobnie: „witamina C pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego". Ta nuda to znak jakości.

Wyciągi roślinne to substancje aktywne biologicznie. Dziurawiec wchodzi w interakcje z lekami, lukrecja podnosi ciśnienie, żeń-szeń wpływa na krzepnięcie, ashwagandha ma ograniczenia przy chorobach tarczycy i autoimmunologicznych. „Naturalne" nie jest synonimem „obojętne".

Dla większości składników istnieje górny tolerowany poziom spożycia. Przekraczanie go bywa szkodliwe: nadmiar witaminy A jest toksyczny dla wątroby i niebezpieczny w ciąży, nadmiar cynku zaburza gospodarkę miedzią, nadmiar selenu jest toksyczny, nadmiar witaminy D prowadzi do hiperkalcemii. Dawki wyższe niż profilaktyczne to decyzja lekarza.

Uzupełnienie zapasów żelaza trwa miesiące. Ocena wpływu na kondycję włosów wymaga 3–6 miesięcy, bo tyle trwa cykl wzrostu. Dwa tygodnie to za mało, żeby cokolwiek ocenić — poza tolerancją preparatu.

Kapsułka z ekstraktem warzywnym nie zastąpi warzyw. Suplement „na stawy" nie zastąpi ruchu i kontroli masy ciała. Preparat „na sen" nie zastąpi higieny snu. Suplement bywa sensownym dodatkiem — nigdy nie jest skrótem.