Zdrowie i profilaktyka na co dzień

Gdyby trzeba było streścić profilaktykę w pięciu punktach, wyglądałyby tak — i żaden z nich nie wymaga kupowania czegokolwiek.

1. Niepalenie. Pojedyncza zmiana o największym wpływie na długość i jakość życia.
2. Ruch. Co najmniej 150 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo plus dwa treningi wzmacniające.
3. Dieta oparta na warzywach, pełnym ziarnie i roślinach strączkowych, z ograniczeniem soli, cukru i mięsa przetworzonego.
4. Sen 7–9 godzin. Nie luksus, tylko warunek prawidłowej regeneracji i gospodarki hormonalnej.
5. Badania profilaktyczne we właściwym wieku i we właściwych odstępach.

Alkohol dochodzi jako szósty punkt — im mniej, tym lepiej; nie ustalono dawki, która przynosiłaby korzyść zdrowotną.

Krótka lista sytuacji, w których dzwoni się pod 112 lub 999, a nie szuka informacji w internecie:

• Ból w klatce piersiowej, zwłaszcza z dusznością, potami lub promieniowaniem do ramienia i żuchwy.
• Nagłe osłabienie jednej strony ciała, asymetria twarzy, zaburzenia mowy lub widzenia.
• Nagła, silna duszność.
• Utrata przytomności, drgawki.
• Nagły, najsilniejszy w życiu ból głowy.
• Obfite krwawienie, którego nie da się zatamować.

Do planowej, ale niezwłocznej konsultacji: niezamierzona utrata masy ciała, krwawienie z przewodu pokarmowego, zmiana rytmu wypróżnień utrzymująca się kilka tygodni, powiększające się znamię, guzek w piersi lub jądrze, przewlekły kaszel z krwiopluciem, gorączka bez uchwytnej przyczyny.